www.theoloog.nl

Hulp geven. Het klinkt zo hulpvaardig. Zo goed. Zeg maar: zo christelijk. Maar hulp geven, kan ook verdoezelen. Wie hulp biedt kan zichzelf daarmee op de borst kloppen. En wie hulp ontvangt, kan daardoor afhankelijk worden. De relatie tussen hulpgever en hulpbehoevende is altijd ongelijk; de eerste heeft de macht. “Schaf de ontwikkelingshulp af” hoeft dan ook geen leuze te zijn van kortzichtige politici uit rijke landen. Het wordt ook bepleit door de Zambiaanse econome Dambisa Moyo. En wel ten behoeve van haar eigen volk en de vele achtergebleven Afrikaanse economieën.  Het gaat dus niet om humanitaire noodhulp bij rampen of crisissen, maar om structurele economische hulp. Haar argumenten: de laatste 60 jaar hebben rijke westelijke landen – onder de noemer ‘ontwikkelingshulp’ - op regeringsniveau 1000 miljard dollar in Afrikaanse landen gepompt, maar dat heeft bitter weinig opgeleverd, omdat niet alleen veel ervan aan de strijkstok blijft hangen, maar vooral omdat het gewoonweg niet werkt. Ten eerste verleidt dat geld de zittende machthebbers (die er het eerst over kunnen beschikken) tot corruptie, waardoor de democratisering van die landen in gevaar komt. Ten tweede remt het in feite de eigen economische groei van die landen, waardoor ze afhankelijk blijven van hulp.

Beter dan die hulp is samenwerking, waarin eerlijkheid voorop staat. Fair trade (eventueel in combinatie met microfinanciering) waardoor boeren en producenten uit ontwikkelingslanden een normale prijs voor hun producten ontvangen, en zo over het eigen geld gaan beschikken om eigen corporatie op te zetten en de economie van hun eigen land op te bouwen. Wanneer ze dat zelf kunnen doen dan verandert er structureel iets, en kunnen ze concurreren met onze landen. Maar ja, dat zou ons wel een meer kunnen kosten dan we nu aan ‘hulp’ kwijt zijn.

Het zou op politiek gebied wel eens christelijker kunnen zijn om aan Max Havelaar te denken, dan om de Barmhartige Samaritaan uit te hangen. Hoe denk jij daarover?